Emekli olduktan sonra çalışma hayatına devam eden milyonlarca vatandaşı ilgilendiren Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) uygulamasında en önemli kriter ilk sigorta giriş tarihi olarak öne çıkıyor. Uygulama kapsamında bazı emekliler maaşlarını almaya devam ederken, bazıları için farklı kurallar uygulanıyor.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 tarihi, SGDP uygulamasında temel ayrım noktası olarak kabul ediliyor.
1 Ekim 2008 Öncesi Sigortalılar Avantajlı Durumda
İlk sigorta girişi 1 Ekim 2008'den önce olan emekliler, özel sektörde yeniden çalışmaları halinde emekli maaşlarını almaya devam edebiliyor. Bu durumda işveren tarafından Sosyal Güvenlik Destek Primi ödeniyor ve emekli aylığında herhangi bir kesinti yapılmıyor.
Bu uygulama sayesinde emekliler hem maaşlarını almaya devam ediyor hem de çalışma hayatını sürdürebiliyor.
2008 Sonrası Sigortalılar İçin Farklı Uygulama
İlk kez 1 Ekim 2008 tarihinden sonra sigortalı olan kişiler için ise farklı hükümler uygulanıyor. Bu gruptaki emekliler yeniden sigortalı bir işte çalışmaya başladığında SGDP kapsamına alınmıyor.
Bu nedenle söz konusu kişiler normal sigortalı çalışan statüsünde değerlendiriliyor ve emekli aylıkları ile çalışma durumları ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülüyor.
SGDP Yeni Emeklilik Hakkı Sağlamıyor
SGK uzmanı Özgür Erdursun'un değerlendirmelerine göre, SGDP kapsamında ödenen primler çalışanlara ikinci bir emeklilik hakkı kazandırmıyor.
Ayrıca bu primler:
- Sigortalılık süresine eklenmiyor.
- Hizmet birleştirmesinde dikkate alınmıyor.
- Toplu olarak geri ödenmiyor.
Bu nedenle SGDP yalnızca çalışma sürecindeki sosyal güvenlik yükümlülüğünü düzenleyen bir uygulama niteliği taşıyor.
Bazı Emekliler İçin İstisnalar Bulunuyor
Mevzuatta bazı istisnai uygulamalar da yer alıyor. Kendi adına tarımsal faaliyette bulunan emeklilerin aylıkları kesilmiyor ve bu kişiler hakkında SGDP hükümleri uygulanmıyor.
Öte yandan 1 Ocak 2005 tarihinden sonra kamu kurumlarında göreve başlayan emeklilerin aylıkları, kanunda belirtilen istisnai kadrolar dışında kesiliyor.
Yurt dışı hizmet borçlanması yaparak emekli olan vatandaşlar ise 2012 yılında yapılan düzenleme sayesinde Türkiye'de SGDP kapsamında çalışmaları halinde emekli maaşlarını almaya devam edebiliyor.
