2027 Ocak ayında emekli aylıklarına yapılacak artış öncesinde, enflasyon zammına ek ödeme sağlanmasını içeren bir formül gündeme geldi. Değerlendirilen seçenekler arasında ortalama yüzde 15 refah payı verilmesi ve en düşük emekli aylığının 30 bin TL’ye yükseltilmesi bulunuyor. Ancak bu rakamlar, kesinleşmiş bir maaş artışını ifade etmiyor.
Enflasyon artışına ek refah payı değerlendiriliyor
Gündemdeki model, ocak ayında yapılacak enflasyon artışının yanında ilave ödeme sağlanmasını öngörüyor. Ortalama yüzde 15 olarak değerlendirilen refah payının, emeklilerin kişisel koşullarına göre farklılaştırılması üzerinde duruluyor.
Buradaki “ortalama” ifadesi önem taşıyor. Bu oran, her emeklinin aylığına aynı düzeyde ek zam yapılacağı anlamına gelmiyor. Bireysel artışın hesaplanabilmesi için uygulama kapsamının ve ödeme yönteminin belirlenmesi gerekiyor.
Prim günü ve yaşa göre kademeli ödeme
Ek ödeme formülünde prim gün sayısı, ödenen prim tutarı ve yaşın dikkate alınması planlanıyor. Böylece ilave ödemenin, emeklilerin prim geçmişine göre kademeli olarak belirlenmesi değerlendiriliyor.
Ancak hangi yaş grubuna ne kadar ödeme yapılacağına ilişkin kesin bir tablo bulunmuyor. Prim günü ile ödeme tutarı arasındaki ilişkinin nasıl kurulacağı da netleşmiş değil. Bu nedenle yalnızca prim gününe bakılarak kişiye özel zam hesabı yapmak mümkün görünmüyor.
En düşük emekli aylığında 30 bin TL seçeneği
En düşük emekli aylığının 30 bin TL’ye çıkarılması da gündemdeki seçenekler arasında yer alıyor. Bu tutar, değerlendirme aşamasındaki bir hedef olarak öne çıkıyor.
En düşük aylığa ilişkin seçenek ile ortalama refah payı oranının birlikte nasıl uygulanacağı henüz belli değil. Dolayısıyla 30 bin TL üzerinden ayrıca yüzde 15 artış hesaplamak, açıklanan bilgilerden çıkarılabilecek kesin bir sonuç oluşturmuyor.
Kaynak ihtiyacı 1,1 trilyon TL olarak hesaplanıyor
Düzenleme için yaklaşık 1,1 trilyon TL kaynak ihtiyacı hesaplandığı belirtiliyor. Bu büyüklük, modelin bütçe üzerindeki etkisine ilişkin değerlendirmeyi yansıtıyor.
Kaynak ihtiyacı hesabı, söz konusu tutarın tahsis edildiği veya ödemelerin onaylandığı anlamına gelmiyor. Emeklilerin alacağı tutarların belirlenmesi için kapsamın, oranların ve uygulama koşullarının kesinleşmesi gerekiyor. Ocak 2027 maaşlarına ilişkin beklentiler açısından temel ayrım da burada bulunuyor: Gündemdeki rakamlar birer seçenek niteliği taşıyor.
